قهرمان ميرزا عين السلطنه
630
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
شوق داشت حالا آنجا باشد . خب وطن حكايت غريبى است . اگر وطن آدم جهنم باشد باز چشمش به آنجاست و ميل رفتن آنجا را دارد . دهات نصر السلطنه راه سنگلاخ بود . مدتى سرازير آمديم تا به قريهء ورس رسيديم . در عمارت خراب كثيف اربابى پياده شديم . ورس مال نصر السلطنه است . پنج سال قبل در همين عمارت منزل كرديم . آن وقت تازه بود حالا مخروبه شده . شش هزار و ششصد « فيت » ارتفاع اينجاست . درست دو هزار « فيت » از طهران بلندتر است . هرسه « فيت » يك « يا رد » است و « يا رد » جزئى از ذرع ايران كمتر است . ورس ده بزرگى است اما خود ده جاى خشك بىدرختى اتفاق افتاده . آب كمى از پائين ده مىگذرد . زراعت اينجا تمام ديم است . نصر السلطنه چندين ده وصل به يكديگر در اينجا دارد و هركس ده بفروشد الان پول حاضر و نقد تسليم مىكند . متصل در فكر است و روزبهروز زياد مىكند . نزديك است تمام رودبار و كوهپايه را مالك شود . تنكابن كم بود حالا به قزوين رسيدهاند . كرايهء گارى غروب كدخدا امين كه قزوين رفته بود گارى كرايه كند آمد . مىگفت دانهاى بيست و پنج تومان كرايه مىدهند و من چون خيلى گران بود كرايه نكردم . قرار شد همين قاطرهاى الموتى را ببريم و كرايه از قرار رأسى پانزده هزار داده شد . با كمال ميل قبول كردند . آسياى غريب عصر با جناب گردش رفتيم . آسياى غريبى داشت . تا حال نديده بودم . استخرى بود آب آنجا مىبايست هروقت پر مىشد باز كرده آسيا به گردش مىافتاد . تا تمام مىشد آسيا مىخوابيد . چوب را مىگذاشت تا استخر پر شود . ده دقيقه يك مرتبه آب استخر تمام مىشد . مدتى آنجا تماشا كرديم . بوى كثافت مىآمد . جناب دماغ خود را گرفته و نشسته بود . اهل ده از اينجا آب مىبردند ، خيلى به زحمت و مشقت . به هريك جناب مىگفت اين مالك پرپول چرا يك قنات براى شما احداث نمىكند كه آسوده شويد . آنها هم شرحى شكايت از اين فقره مىكردند . خيلى تماشا داشت . ورود به خاك قزوين سهشنبه 16 ربيع الثانى - صبح زود سوار شديم . بنه نصف شب از راه حصار رفته بود . ما برحسب اشارهء ميرزا جعفر قلى . . . از راه زرجهبستان روانه شديم . راه تمام از ماهورها مىگذشت . سربالا سرازير كمكم تمام مىشد . يك امروز آن هم مختصر است . زرجهبستان ده بزرگى است . سه دانگ نصر السلطنه دارد . از آنجا گذشته باز از ماهور مىگذشتيم اما جاده صاف بود . مدتى رفته به قريهء يونسآباد